In het boek “Vrolijkheid” onderzoekt Ingrid Fettel Lee waar mensen vrolijk van worden en of er een patroon te ontdekken valt. Ze baseert haar bevindingen onder andere op de neurowetenschap en psychologie.

Ingrid ontdekte dat ze zelf vrolijk werd van bepaalde plekken in haar omgeving. Op sombere dagen bezocht ze deze plekken en merkte dat haar stemming verbeterde. Vaak waren het kleine dingen, zoals een bloemperkje, een gezellig buurtcafé of een wolwinkel. Toen ze dit met anderen besprak, bleek dat meer mensen hier hetzelfde ervoeren. De een wordt blij van een mooi boeket op tafel, terwijl een ander geniet van een nieuwe kleur op de muur. Ook herinneringen aan bepaalde gebeurtenissen kunnen vrolijkheid opwekken. Gaandeweg begon Ingrid patronen te herkennen in deze ervaringen en categoriseerde ze deze. Uiteindelijk kwam ze uit op “10 vrolijke esthetische elementen”.

Hieronder bespreek ik een aantal van de 10 elementen en geef ik tips om de fysieke leefomgeving van mensen met dementie in een woonzorglocatie op te vrolijken.

Overvloed

Overvloed maakt ons vrolijk. De meeste mensen genieten van markten en levendige steden met gezellige pleinen en terrassen.

In de woonomgeving van mensen met dementie kan het ook lijken op een levendige stad, met drukke straten, pleinen en markten. Vaak denken we dat mensen met dementie niet veel prikkels aankunnen, maar soms bieden we juist te weinig prikkels, waardoor ze passief of onrustig worden. Het belangrijkste is dat bewoners de mogelijkheid hebben om naar een andere ruimte te gaan als ze overprikkeld raken.

Overvloed in het interieur betekent niet dat je elke ruimte vol moet zetten met decoratie. Je kunt bijvoorbeeld een muur vol hangen met schilderijen of foto’s, terwijl andere wanden rustig blijven.

Tips voor overvloed in het interieur

  • Hang een muur vol met schilderijen/foto’s
  • Gebruik meerdere lampen
  • Plaats veel planten (als ze niet op de vloer kunnen staan, hang ze dan op of bevestig ze aan de muur)
  • Stimuleer alle zintuigen:
    • Luisteren: creëer hoekjes met geluiden zoals muziek, verhalen of natuurgeluiden
    • Kijken: schilderijen/foto’s, hoekjes met lavalampen, lichtslingers, televisie
    • Ruiken: een plantenbak met verschillende kruiden zoals munt, salie of lavendel
    • Voelen: wandkleden, kussens van verschillende materialen

Harmonie

Een harmonieuze ruimte laat zien dat iemand om de plek geeft. Een rommelige omgeving wordt daarentegen geassocieerd met gevoelens van machteloosheid, angst, spanning en depressie.

Tips voor harmonie in het interieur

  • Houd woonruimtes en gangen opgeruimd, zorg voor voldoende bergruimte
  • Wissel plekken met spullen af met opgeruimde en lege plekken (geldt voor kasten, tafels en wanden)
  • Creëer evenwicht, ritme en herhaling voor harmonie
  • Maak een mix van materialen: harde en zachte, matte en glimmende, oud en nieuw
  • Zet accessoires in groepjes neer of plaats ze op een dienblad

Speelsheid

Spelen is niet alleen leuk, maar het is ook stressverlagend. Bepaalde vormen, zoals met name ronde en bolle voorwerpen, kunnen speelsheid oproepen.

Een ruimte met veel rechte vormen en scherpe hoeken kan worden opgevrolijkt door ronde vormen toe te voegen.

Tips voor speelsheid in het interieur

  • Kies planten met ronde bladeren
  • Gebruik een ronde of ovale tafel
  • Plaats ronde lampen (bollen)
  • Gebruik meubels met afgeronde hoeken
  • Voeg ronde vormen toe aan gordijnen of kussens
  • Schilder muurschilderingen met ronde lijnen
  • Leg spelmateriaal op onverwachte plekken, zet bijvoorbeeld ergens een sjoelbak neer of leg een gezelschapsspel of een puzzel klaar op een tafel

Door deze tips toe te passen in woonzorglocaties voor mensen met dementie, creëer je een interieur dat geborgenheid biedt en tegelijkertijd vrolijkheid stimuleert.